Stukje 4 - De Dalai Lama
Tijdens één van mijn periodieke relatiecrisissen ben ik best veel van de Dalai Lama gaan lezen. De Dalai Lama is de hoogste leider van het Tibetaans boeddhisme. Wat interessant is aan de Dalai Lama is dat hij toen hij twee jaar was, is herkend als de reïncarnatie van de vorige Dalai Lama. Hij is toen verder in een klooster opgegroeid terwijl zijn opleiding begon. Vanaf zijn vijfde werd het een meer gestructureerde opleiding in de boeddhistische filosofie, meditatie en dat soort dingen. Ik heb toevallig twee kinderen van rond de vijf, en vind het moeilijk voor te stellen allemaal. Wij zitten meer met haaien, sabeltandtijgers, vulkanen en natuurlijk dinosauriërs. Dat is één van de vreemde dingen aan een ouder worden: dat er een periode in je leven komt waarin je echt best veel van dinosauriërs weet. Misschien is dat wel typische dertigers kennis eigenlijk. Mocht je geen kinderen hebben of willen dan kan ik je natuurlijk alsnog prima dino gerelateerde literatuur aanbevelen.
Toen hij vijftien was, de Dalai Lama dus, kreeg hij de politieke macht over Tibet. Dus hoe je het ook wendt of keert, hij heeft een hartstikke vreemd leven. Op dit moment leeft hij al 66 jaar in ballingschap in India en is hij alleen nog spiritueel leider van Tibet. De vraag is natuurlijk, waarom zou je tijdens een relatiecrisis vertrouwen op de Dalai Lama? Het antwoord heeft eigenlijk niks met het vreemde leven van de Dalai Lama te maken, maar eerder met hoe ik met relatiecrisissen om ga. Ik pak dan gewoon wat er te pakken valt. Dalai Lama, Marie Kondo, Glennon Doyle, het maakt mij weinig uit of ze sinds hun tweede in een klooster zitten of gewoon goed in opruimen zijn, alles wat houvast geeft grijp ik gretig beet.
Maar toch even terug naar de Dalai Lama en verzuring. Ik denk dat het lezen van boeken van de Dalai Lama één van de medicijnen tegen verzuring kan zijn. Zo schrijft hij bijvoorbeeld: ‘In the practice of tolerance, one’s enemy is the best teacher.’
Sorry-Sjaak zou de peuken op zijn stoep kunnen bedanken, zijn geduld werd op de proef gesteld en hij krijgt de kans te leren. Toen er speelgoed in zijn tuin viel, kon hij ook denken: bedankt peuter, dat ik mag oefenen met liefdevol speelgoed terug geven. Fraulein Jolanda had gewoon niet zo’n trut hoeven zijn. Ik weet niet goed waar het bij haar mis ging, maar ik had in ieder geval niet haar vijand hoeven worden. Meine Gute, ik was negen.
Mijn moeder heeft de Dalai Lama ooit ontmoet trouwens, in Den Haag. Er waren heel veel mensen en hij gaf een paar dagen les. Ze moesten allemaal een vraag voor de Dalai Lama bedenken en dan werden er een paar mensen aangewezen die de dag erna die vraag mochten stellen. Mijn moeder werkte in de HIV&AIDS wereld, waar ook allerlei Amerikanen actief waren die er andere gewoontes op na hielden dan mijn moeder. Buitenkantgewoontes zou je kunnen zeggen. Waar mijn moeder haar liefde voorzichtig en verspreid over lange termijn tot uitdrukking laat komen, waren de Amerikanen waarmee ze werkten wat uitbundiger en minder selectief. Of zoals mijn moeder zou zeggen: hartstikke nep. Zo zeiden ze te pas en te onpas dingen zoals ‘I absolutely love you’. Mijn moeder ergerde zich hieraan, vooral als ze net ruzie had gehad met de betreffende Amerikaan.
Aangezien ze een vraag voor de Dalai Lama moest bedenken en ook nog uitgekozen werd om de vraag te stellen, vroeg ze: Hoe kan ik omgaan met mijn irritatie tegenover mensen die heel overdreven en ongeloofwaardig liefde uiten?
Waarop de Dalai Lama zei: Je kunt ook aan de buitenkant beginnen.
En om toch de cirkel even rond te maken, dat is wat ik met mijn relatiecrisis aan het doen was. Ik begon aan die hele Dalai Lama reeks omdat ik me afvroeg of het erg is, of nep, om een tijdje alles te laten en gewoon vriendelijk te knikken in plaats van overal een gevecht van te maken. Ik was in wezen tamelijk uitgevochten. Maar uit mijn angst om nep te zijn kwam mijn moeders verhaal naar boven. Je hoeft niet altijd alles aan de binnenkant op orde te hebben, je hoeft je niet helemaal zen te voelen of innerlijke rust te hebben bereikt om je lief te gedragen. Je mag ook, zoals de Amerikanen, aan de buitenkant beginnen.
Het zou natuurlijk te makkelijk zijn om over Sorry-Sjaak en Fraulein Jolanda te zeggen dat ze eens wat meer tolerantie moeten leren zonder het hele zaakje ook op mezelf te betrekken. Dus hoewel ik ontzettend veel weerstand tegen deze mensen heb gevoeld, is dit misschien ook het moment om te zeggen dat ik geloof dat ze het niet expres deden. Ze zullen niet uit bed gestapt zijn met het plan om mij het leven zuur te maken. Ooit wilde ze gewoon astronaut worden of beroemde zanger, ooit waren het kinderen net als de mijne. Net zoals ik ooit was. En toen denderde het leven over ze heen zoals alleen hun leven dat kon. En dat bracht ze hier. Als ze dit ooit lezen: sorry. Sorry dat ik niet meer begrip had, sorry dat ik jullie als voorbeeld noem van verzuurde mensen. In iedereen zit ook zachtheid. Sorry Fraulein Jolande en sorry Sorry-Sjaak.
Maar net op het punt dat ik denk dat ik dit stukje mag afsluiten schiet een woedende Nietzsche door mijn hoofd. Zie je dat voor je? Rustig zit de Dalai Lama in kleermakerszit tevreden te knikken en dan komt plotseling Nietzsche met zijn imposante snor en rode wangen van frustratie. Hij schreeuwt tegen mijn frontale kwab: 'In de vergulde schede van het medelijden steekt soms de dolk van afgunst.’ En dat is dan ook weer zo.
